Ameliyat Sonrası Beslenme

Ameliyat Sonrası Beslenme Nasıl Olur?

Ameliyat sonrasında hastanın hem beslenme açısından hem de yaşamsal faaliyetler açısından kendisine dikkat etmesi gerekir. Bu sebeple ameliyat olan kişilerin en merak ettikleri nokta nasıl beslenmeleri gerektiği konusudur. Ameliyat sonrası beslenme programının doğru bir şekilde yapılması önemlidir. Doğru beslenme programı ile yeterli kalori alımı hastanın iyileşme süresi hızlandırılır. Bu sebeple gerekli olmadıkça ameliyat sonrası beslenme sırasında zayıflama programlarından kaçınılmalıdır.

 

Ameliyat Sonrası Beslenmede Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Ameliyat sonrasında vücudun daha çabuk eski haline dönmesi ve ameliyat yaralarının daha hızlı iyileşmesi için doğru beslenme çok önemlidir. Ameliyat sonrası beslenme yapılan ameliyata göre farklılık gösterebilir. Her yiyecek her ameliyattan sonra tüketilemez, bu sebeple beslenme listesi diyetisyen ve doktor eşliğinde oluşturulmalıdır. Ameliyat sonrası beslenme listesi, ilk günlerde sıvı ve sindirimi kolay besinleri içermelidir.

Hastanın iştahı yerine geldikten sonra adım adım her gıdadan yeterli miktarda tüketmek gerekir. Bu süreçte ek vitamin, mineral ve protein takviyeleri doktor önerisi ile alınabilir. Protein ağırlıklı bir beslenme tarzına geçilir. Özellikle sindirim sistemini harekete geçirecek armut, elma, portakal, koyu yeşil yapraklı sebzeler vb. lifli besinler tüketmek gerekir. Çünkü ameliyat sonrasında oluşabilecek kabızlık hastanın zorlanmasına neden olabilir ve böyle bir durumda ameliyat yaraları hasar görebilir ve vücudun toparlanma süreci gecikir.

Ameliyat sonrası beslenme sırasında özellikle aşırı yağlı, baharatlı ve tuzlu besinler tüketmekten kaçınmak gerekir. Tüketilen besinler, vitamin ve minerallerin depolanması açısından önemlidir. Ameliyat sonrası beslenme programında işlenmemiş gıdalar tüketilmeli, hazır paketli gıdalar bulundurulmamalıdır.

Safra Kesesi Ameliyatı Sonrası Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Safra kesesi ameliyatından sonra bulantı ve kusma gibi şikayetler meydana gelebilir. Bu şikayetlerin olduğu durumlarda hastanın besin ve mineral kaybının önlenmesi, safra taşı oluşumunun tekrarlamaması, komplikasyon gelişmemesi için hastaya safra diyeti uygulamak gerekir. Safra diyeti listesi, besin yetersizliğinin önlenmesi için diyetisyen tarafından hazırlanmalıdır.

Safra diyeti hastanın yaşam kalitesini artırmak için yaşı, cinsiyeti, boy ve ağırlık durumu göz önüne alınarak hazırlanmalıdır. Ameliyat sonrasında hasta gaz çıkarana kadar ağız yolu ile beslenme yapılmamalıdır.

Safra kesesi ameliyatı sonrasında hastalar kademeli olarak beslenme gerçekleştirilir. Ameliyat sonrası beslenme sırasında diyetisyenin önermediği besinler tüketilmemeli ve özellikle yağlı besinlerden kaçınılmalıdır. Ameliyat sonrasında ishali önlemek için lif kaynağı besinler tercih edilmelidir. Özellikle taze sebze ve meyveler önerilir. Safra diyeti listesinde günlük kalorinin %45-55’i karbonhidrat, %12-15’i protein ve %20-25’i yağ kaynağı besinlerden oluşabilir.

Safra kesesi ameliyatı sonrasında tüketilmemesi gereken besinler şunlardır:

  • Tüm yağlı yiyecekler, kızartılmış yiyecekler,
  • Et, tavuk ve balık çeşitleri,
  • Yağlı kuruyemişler,
  • Şarküteri ürünleri,
  • Hazır paketli gıdalar,
  • Yumurta ve yumurta içeren besinler,
  • Gaz yapma özelliği bulunan sebzeler ve kurubaklagiller,
  • Kaymak ve krema,
  • Baharatlar,
  • Koyu çay ve kahve, hazır içecekler, alkol, maden suyu,
  • Turşu, sirke, sarımsak, limon tuzu.

Safra kesesi ameliyatı sonrasında tüketilebilen besinler şunlardır:

  • Açık çay, ayran, ıhlamur, salep ve bitki çayları,
  • Süt, yağsız peynir ve yoğurt,
  • Bitkisel sıvı yağlar (zeytinyağı)
  • Beyaz ekmek, makarna, pirinç, sade kraker, irmik, şehriye gibi tahıllar,
  • Baharat çeşitlerinden sadece tarçın, nane ve kekik,
  • Çiğ ve kabuksuz meyveler (özellikle muz, elma, şeftali kayısı, çekirdeksiz üzüm, kiraz)
  • Pekmez, reçel, bal, sütlü tatlılar,
  • İyice ezilmiş sebze çorbaları, domates çorbası, şehriye veya pirinçli çorbalar, acısız tarhana, yayla çorbası.

Safra kesesi ameliyatı sonrası beslenme önerileri ise şu şekilde maddelendirilebilir:

  • Ameliyat sonrasında günde 3 ana öğün yapılmalıdır.
  • Günde 2 veya 3 kere ara öğün yapılmalıdır.
  • Öğün aralarında 2-3 saatlik aralar bulunmalıdır.
  • Yemek porsiyonlarına uyulmalı ve tüketilmemesi gereken besinlere özen gösterilmelidir.
  • Midede şişkinlik ve gaz yapabilecek besinlerden uzak durulmalıdır.

Mide Ameliyatı Sonrası Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Sindirim sisteminde gerçekleşen sorunların birçoğu mide kaynaklıdır ve bu sorunların çözümü için mide ameliyatı gerçekleştirilir. Bu ameliyatlar midenin beslenme düzeninde de değişiklikler meydana getirmektedir. Özellikle spor ve diyet ile fazla kilolarından kurtulamayan kişiler mide ameliyatlarına başvururlar. Bu ameliyatlar ile hastanın kilo vermesi mümkündür ancak bu ameliyatlar sonsuza kadar kilo almama garantili değildir. Bu sebeple ameliyat sonrası beslenmede günlük kalori miktarı kontrol altında olmalıdır. Mide ameliyatının hassas etkileri ilk 3 ay devam etmektedir.

Mide ameliyatı sonrasında kişinin kilo verebilmesi için doğru beslenme programı oluşturulmalıdır. Ameliyat sonrasında ilk 3-4 gün sadece sıvı gıdalarla beslenme önemlidir. Daha sonra yavaş yavaş ek gıdalara geçiş yapılır. Ek gıdalara geçiş sürecinde özellikle çorba, yoğurt, beyaz peynir ve bisküvi önerilir. Ameliyat sonrası beslenme ilk 1 ay yumuşak gıdalar, özellikle yumuşak sebzeler ve meyve püreleri ile yapılmalıdır. 1 ayın sonuna doğru kahvaltılarda yumurta tüketimi başlayabilir.

Akşam yemeklerinde ise ızgara balık önerilir. İlk 1 ay bu şekilde tamamlandıktan sonra 3. aya kadar mideyi koruma dönemi devam etmelidir. Bu süreçte sebze ve et yemekleri tüketilmeye başlanır. Daha sonra ise baklagil tüketimine başlanır. Et ve tavuk ürünleri ise haşlanarak yemeklere eklenebilir. İlk 3 ay tamamlandıktan sonra mide normal düzenine döner ancak hasta yine de ameliyat öncesi beslenme düzenini uygulamamalıdır. Özellikle yağlı ve şekerli gıda tüketimi en aza indirilmelidir.

Tüp Mide Ameliyatı Sonrası Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Mide ameliyatı sonrasında beslenme programı diyetisyen ve doktor  eşliğinde hazırlanmalıdır. Tüp mide ameliyatı ile hastanın midesi küçültülür ve açlık hissi veren Ghrelin hormonunun salgılandığı kısım alınır. Böylece hasta daha az yiyecek tüketerek daha çabuk doyar ve daha az acıkarak kilo kaybeder. Ancak bu kilo kaybının sağlıklı bir şekilde devam etmesi için hastanın beslenme programına uygun beslenmesi gerekir.

Ameliyat sonrası beslenme için diyetisyen desteği şarttır ve uygulanacak diyet listesi kişiye özel olmalıdır. Ameliyat sonrasında vitamin ve protein takviyeleri alınmalıdır. Tüketilen besinlerin yağsız ve kalorisi düşük besinler olmasına özen gösterilmelidir. Ayrıca ameliyat sonrası beslenme ile tekrar kilo alımını önlemek için günlük kalori hesabı ve yiyeceklerin yağ oranı hesaplanmalıdır.

Ameliyat sonrasında hasta ilk hafta tamamen sıvı gıdalarla, ikinci haftadan sonra ise püre haline getirilmiş gıdalarla beslenmelidir. İlk ayın sonuna doğru yavaş yavaş ek gıdalar ve katı gıdalara geçiş yapılır. Midenin normal düzenine dönmesi yaklaşık 3 ay sürer ve bu süreçte mutlaka doktor ve diyetisyen tavsiyeleri uygulanmalıdır.

Ameliyat sonrası beslenme önerileri şöyle sıralanabilir:

  • Sağlıklı beslenme alışkanlığı edinmek,
  • Kalorisiz ve şekersiz içecekler tercih etmek,
  • Basit karbonhidratlardan uzak durmak,
  • Paketli gıdalardan ve şeker içeren besinlerden uzak durmak,
  • Yemeklerle beraber sıvı tüketmemek,
  • Yemekten sonra en az 30 dakika su içmemek,
  • Katı gıdaları iyice çiğneyerek ve yavaş yavaş tüketmek,
  • Vitamin, protein ve mineral takviyesi almak.

Apandisit Ameliyatı Sonrası Beslenme Nasıl Olmalıdır?

Apandisit ameliyatından 6 saat sonra hasta beslenmeye başlayabilir. Eğer hastanın özel bir durumu yok ise hastaya apandisit ameliyatı sonrasında özel bir diyet listesi uygulamaya gerek yoktur. Ancak hastanın sağlıklı ve dengeli beslenerek vücudun ihtiyacı olan gereksinimler karşılanmalıdır.

Apandisit ameliyatı sonrası günlük beslenme programında protein takviyeleri, meyve, sebze ve doğal ürünler yer almalıdır. Özellikle vitamin, mineral ve kalsiyum açısından zengin besinler tüketilmeye özen gösterilmelidir. Bu beslenme önerileri ile vücutta oluşabilecek komplikasyonlar önlenmiş olur. Apandisit ameliyatından sonra; alkol, sigara gibi kötü alışkanlıklardan uzak durulması tavsiye edilir.

Böbrek Nakli Sonrası Beslenme Nasıl Olur?

Son dönem böbrek hastaları için böbrek nakli büyük umut vadetmektedir. Diyaliz hastaları ve nakil hastalar için beslenme, sağlığı iyileştirme yolunda en önemli faktörlerden birisidir. Ameliyat sonrasında vücudun nakil yapılan organı reddetmemesi ve uyum sağlayabilmesi için bağışıklık baskılayıcı ilaç tedavisi uygulanmaktadır. Uygulanan ilaç tedavileri hastaların beslenmesini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu ilaçlar iştahı arttırarak kilo alımına neden olabilmekte, kan şekerini ve basıncını arttırmakta, vücuttaki bazı minerallerin dengesini bozabilmektedirler. Nakil sonrası yara iyileşmesi, enfeksiyonların önlenmesi, kayıp besin ögelerinin yerine koyulması ve elektrolit bozukluklarının düzeltilmesi için yeterli ve dengeli beslenme gereklidir. Nakil öncesi ve sonrası diyetisyen tarafından yapılan beslenme takip ve tedavileri hastaların yaşam sürelerini ve hayat kalitelerini arttırmaktadır.

Böbrek Nakli Sonrası Beslenmede Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

Nakil sonrasında kullanılan bağışık baskılayıcı ilaçlar nedeniyle çoğu hastada iştah ve ödem artışını takiben ağırlık artışı görülür. Fazla tuz tüketimi ödem artışını desteklemektedir. Bu nedenle yemekler tuzsuz pişirilmelidir. Salam, sosis, sucuk, turşu ve salamura ürünleri uzak durulması gereken yüksek tuz içerikli besinlerdir. İlaçların kullanımıyla beraber kan şekerinde de yükselme görülebilir. Yüksek kan şekeri diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler hastalık risklerini arttırır. İşlenmiş gıdalar, beyaz undan yapılan hamur işleri, şerbetli tatlılar gibi basit şeker kaynakları yerine lif, vitamin ve mineral içeriği yüksek olan kompleks karbonhidrat kaynakları tercih edilmelidir. İlaçlar vücutta kalsiyum ve fosfor metabolizmasını etkileyerek kemik erimesi için risk oluşturmaktadır. Diyette süt ve süt ürünleri, peynir, yeşil sebzeler gibi kalsiyum kaynaklarına yer verilmelidir. Bağışıklık baskılayıcı ilaçların kullanımı nedeniyle besin hijyenine dikkat edilmelidir. Sürecin alanında uzman bir diyetisyen tarafından takip edilmesi hastaların yaşam kalitesini arttırmaktadır. Böbrek nakli sonrası uzun dönem beslenmede dikkat edilmesi gereken unsurlar şunlardır:

  • İlaçlarla etkileşime girebildiği için greyfurt, nar meyveleri ve karışık meyve suları tüketilmemelidir.
  • Yüksek yağ ve şeker içeren ultra işlenmiş besinler, şerbetli tatlılar, çikolatalar gibi yüksek kalori içerikli besinlerden uzak durulmalıdır.
  • Tereyağı, margarin vb. yağlar yerine zeytinyağı tercih edilmelidir.
  • Diyetisyenin önerdiği miktarlar dışında ceviz, badem, fındık, fıstık gibi yağlı kuruyemişler tüketilmemelidir.
  • Et, tavuk ve balık gibi kaliteli protein kaynaklarının yağsız kısımları tüketilmelidir.
  • Kızartma yerine haşlama, fırın ve ızgara gibi sağlıklı pişirme yöntemleri kullanılmalıdır.
  • Beyaz undan yapılan hamur işleri, makarna, pirinç pilavı vb. yerine tam buğday unundan yapılan ürünler, kepekli ürünler, bulgur pilavı, yulaf ve kuru baklagiller gibi lif içeriği yüksek kompleks karbonhidrat kaynakları tüketilmelidir.
  • Süt ve süt ürünleri az yağlı tercih edilmelidir.
  • Doktorunuz aksini söylemedikçe yemekler tuzsuz/az tuzlu pişirilmeli, ekstra tuz eklenmemelidir.
  • Salam, sosis ve sucuk gibi işlenmiş et ürünlerinden uzak durulmalıdır.
  • Yemekler hijyenik koşullarda hazırlanmalı ve iyi pişirilmelidir.
  • Ambalajlı ürün satın alınırken etiket bilgileri okunmalıdır.
  • Sebze ve meyveler iyi yıkanmalıdır.
  • Düzenli egzersiz yapmak iştahı azaltarak kilo alımını engelleyecektir.

 

Op. Dr. Mücteba Gündüz
Çalışma Saatlerimiz

Hafta İçi: 09:00 - 18:00
Hafta Sonu: 11:00 - 17:00