Vücut Kitle İndeksi (BMI) Nedir?

İdeal kilonun hesaplanabilmesi için kullanılan vücut kitle indeksi (BMI) yöntemi,kilogram cinsinden vücut ağırlığının, metre cinsinden vücut uzunluğunun karesine bölünmesiyle hesaplanabilmektedir. Bu hesaplamada Dünya Sağlık Örgütü’nün vücut kitle indeksi aralıkları temel alınmaktadır.Beden kitle indeksi, bireyin sağlıklı bir kiloda olup olmadığını belirlemeye yardım etmektedir.

Birey, ideal vücut kitle indeksine sahip değilse çeşitli hastalıklarla karşı karşıya kalabilir. Örneğin kişi çok kiloluysa kalp rahatsızlıkları, yüksek tansiyon ve diyabet gibi hastalıklar konusunda risk taşımaktadır. Bu durum ideal kilosunun altında olan kişiler için de geçerlidir. Birey, boyuna oranla aşırı zayıfsa kemik erimesi, anemi ve düşük bağışıklık sistemi gibi rahatsızlıklar yaşayabilmektedir.

Vücut Kitle İndeksi (BMI) Nasıl Hesaplanır?

Beden kitle indeksi hesaplama belirli bir formüle dayanır. Beden kitle indeksi formülü, kilonuzun boyunuzun metre karesine bölünmesi şeklindedir. Çıkan sonuç, sizin normal vücut kitle indeksine sahip olup olmadığınıza dair bilgi vermektedir.

Örnek; Boyunuzun 170, kilonuzun ise 80 olduğunu varsayarsak vücut kitle indeksiniz 27,7 çıkacaktır. Bu da sizin fazla kilo beden indeksine sahip olduğunuz anlamına gelir. Yani başka bir deyişle ideal kilonun üstündesiniz demektir. (80/1.70*1.70)

Başka bir örnek verecek olursak; boyunuzun 170, kilonuzun ise 50 olduğunu varsayalım. Bu durumda da vücut kitle indeksi 17,3 çıkacaktır. Bu da sizin ideal kilonun altında kaldığınızı gösterir.

Son bir örnek daha verirsek; boyunuzun 170 kilonuzun ise 130 olduğunu varsayalım. Bu sizin 3.sınıf obez olduğunuzu yani morbid obez tanımlamasına girdiğinizi göstermektedir. Bu durumda zaman kaybetmeden bir doktora gitmeli ve kilo vermeye başlamalısınız. Aksi takdirde kalp-damar hastalıkları, diyabet ve hipertansiyon gibi sağlık problemleri yaşayabilirsiniz. Morbid obez olan bir birey hayati riskler taşımaktadır. Bu durumda doktorunun önerdiği şeyleri yapmalı ve kilo vermelidir.

Vücut Kitle İndeksi Değerleri Ne Anlama Geliyor?

Vki hesaplaması yaparken Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlemiş olduğu aralıklar referans alınmaktadır. Her yaş ve cinsiyet için özel hesaplamalar da yapılmaktadır. Bu hesaplamalar daha detaylı olup daha doğru sonuçlar verecektir. Ancak kabul edilmiş bazı değerler vardır. Bunlar;

  • Vücut kitle indeksi 0-18,5 arasında olan kişilerin, kilosunun boyuna oranla düşük olduğunu sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu durum sizin sağlıksız olduğunuz anlamına gelmesede ilerleyen yıllarda bazı hastalıklar için risk faktörü taşıdığı da unutulmamalıdır. Sağlıklı bir şekilde kilo alarak, ideal kilonuza ulaşmak sizin için daha faydalı olacaktır.
  • Vücut kitle indeksi 18,5 ile 24,9 arasında olanların, kilosunun boyuna göre normal olduğu söylenebilir. Kilonuzu sağlıklı bir şekilde korumanız yeterli olacaktır.
  • Vücut kitle indeksiniz 25 ile 29,9 arasında ise hafif kilolusunuz demektir. Bu durum sizin sağlıksız olduğunuzu göstermez ancak zayıflamanız gerektiğinin sinyallerini vermektedir. Beslenmenize dikkat eder ve spor yaparsanız sağlıklı bir şekilde ideal kilonuza ulaşabilirsiniz.
  • Beden kitle indeksi 30 ile 34 arasında olanların kilolu olduğu sonucu ortaya çıkıyor. Bir diyetisyen eşliğinde kilo vermeniz büyük önem taşımaktadır. Sağlık sorunları yaşamadan önce yaşam şeklinize dikkat ederek zayıflamak size ilerleyen günlerde çok yardımcı olacaktır.
  • Bki hesaplama sonucu 35 üzeri ise obezite hastası olduğunuz anlamına geliyor. Bir doktora giderek yardım almanız ve kilo vermeniz gerekmektedir. Sağlığınızı tehdit eden ve hayatınızı kısıtlayan bu durumdan kurtulmak için düzenli spor yapmalı ve sağlıklı beslenmelisiniz. Eğer kitle indeksiniz 35 üzeri ise bir diyetisyene başvurmak için acele edin.
  • Vücut kitle indeksi 40 üzeri ise aşırı obez olduğunuzu göstermektedir. Bu durum ciddi sağlık sorunlarına yol açmaktadır. Acilen bir doktora başvurmalı ve kilo vermeye başlamalısınız.

Yaşa Göre İdeal Vücut Kitle İndeksi Kaç Olmalı?

Yaş – kilo indeksi bize daha doğru bilgiler sunmaktadır. Kaç yaşında olduğumuzun ve cinsiyetimizin kilomuza etkisi büyüktür. Çocuklarda vücut kitle indeksi hesaplamak ile yaşlılarda beden kitle indeksi hesaplama arasında formül olarak bir fark yoktur. Tüm yaş grupları için aynı formül kullanılmaktadır. Peki, yaş aralıklarına göre vücut kitle indeksi kaç olmalı?

  • 19-24 yaş grubu için ideal vücut kitle indeksi; 19-24 BMI.
  • 25-34 yaş grubu için ideal vücut kitle indeksi; 20-25 BMI.
  • 35-44 yaş grubu için ideal vücut kitle indeksi; 21-26 BMI.
  • 45-54 yaş grubu için ideal vücut kitle indeksi; 22-27 BMI.
  • 55-64 yaş grubu için ideal vücut kitle indeksi; 23-28 BMI
  • 65 Yaş ve üzeri için ise ideal vücut kitle indeksi; 24-29 BMI.

Kilo vermek genç yaştaki kişiler için daha kolay olurken, yaş arttıkça metabolizmanın yavaşlaması ile kilo vermek de zorlaşmaktadır. Yaşın ilerlemesiyle birlikte kişilerin aldığı kilolara ve bel çevresindeki yağlanmaya dikkat etmesi önem taşır. Çünkü yaşlı kişilerde bulunan sağlık sorunlarının yanında kilolu olmak bazı komplikasyonlar yaratabilir.

Tabii ki yaşınızın hesap yaparken önemi büyüktür ancak vücut kitle indeksi size kesin bir bilgi vermemektedir. Çünkü beden kitle indeksinde vücut tipi, yağ ve kas gibi etmenler dikkate alınmamaktadır. Bu yüzden uzmanlar hastalarını daha detaylı muayene etmek için başka testler de isterler. Böylelikle obezite sorunu olan bir hasta için daha doğru sonuçlar ortaya çıkar.

Vücut Kitle İndeksi Hesaplamasında Obezite Sınıflandırılması Nasıl Yapılır?

Obezite, en temel şekilde; sağlığı bozacak derecede vücutta aşırı yağ birikmesidir. Beden kitle indeksi sonuçlarına baktığımızda 30’un üzeri obez, 40’un üzeri morbid obez ve 50’nin üzeri süper obez olarak adlandırılmaktadır. Obezite, tüm yaş grupları için bir tehlike arz etmektedir. Beraberinde getirdiği sağlık sorunlarıyla günümüzde sıkça karşılaştığımız bu rahatsızlık her geçen yıl daha da artmaktadır. Beslenme şeklimizin değişmesi ve hayat şartlarının fiziksel aktiviteleri azaltmasıyla bugün Amerika başta olmak üzere obezite, tüm dünyanın sorunu haline gelmiştir.

İnsanların tahminleri, ülkemizde çok fazla obeziteli birey olmadığı yönünde olsa bile Türkiye’de rastlanan obez sıklığı; erkeklerde %20,5, kadınlarda %41,0 ve toplam %30,0’dur. Vücut kitle indeksi hesaplama formülü, kilonuzu boyunuzun metre karesine bölmenizle yapılmaktadır. Bu durumda obez hesaplama şu şekildedir;

  • 30,0 – 34,9; Obez (1.Sınıf)

Bu durum sizin sağlık sorunları yaşama riskinizi artırmaktadır. Yeme alışkanlıklarınızı değiştirerek kilo vermeye başlamalısınız.

  • 35-40; İleri Obez (2.Sınıf)

Bir diyetisyene giderek onun kontrolünde kilo vermeniz çok önemlidir. Bu durum sizin için yüksek sağlık riskleri taşımaktadır.

  • 40 ve üstü; Morbid Obez (3.Sınıf)

Daha fazla beklemeden doktora gitmeli ve kilo vermelisiniz. Morbid obez sınıfına giren bireylerin yaşayabileceği sağlık problemleri hayati riskler taşımaktadır.

Obezitenin getirdiği bazı sağlık sorunları vardır. Bunlar şu şekilde sıralanabilir;

  • İnsülin direnci,
  • Astım,
  • Karaciğer yağlanması,
  • Kalp-damar tıkanıklığı,
  • Hipertansiyon,
  • Tip 2 diyabet,
  • Uyku apnesi,
  • Felç,
  • Safra kesesi hastalıkları,
  • Kireçlenme,
  • Ameliyatlarda komplikasyon riski,
  • Deri enfeksiyonları,
  • Solunum hastalıkları,
  • Hamilelik komplikasyonları,
  • Adet düzensizlikleri.

Obezite aynı zamanda psikolojik olarak da sorunlara yol açmaktadır. Bunlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir;

  • Özgüven eksikliği,
  • Kaygı bozuklukları,
  • Depresyon,
  • Uyku bozuklukları,
  • Kişilik bozukluklar

Op. Dr. Mücteba Gündüz
Çalışma Saatlerimiz

Hafta İçi: 09:00 - 18:00
Hafta Sonu: 11:00 - 17:00